19 marca

Napiwki płacone kartą, czy to jest legalne?

Rozwiewamy wątpliwości związane z napiwkami w gastronomii

Najbardziej popularnym sposobem na wręczenie napiwku jest przekazanie kelnerowi lub barmanowi gotówki lub wskazanie, by po prostu zostawił sobie resztę z dokonanej płatności za zamówione dania i napoje. Takie pieniądze nie pojawiają się w obrocie firmy, dlatego obowiązek podatkowy dotyczy wyłącznie pracownika. Natomiast po stronie pracodawcy leży ustalenie, jak powinien wyglądać podział otrzymanych napiwków między poszczególnymi członkami zespołu. Bardzo często całość zebranej kwoty zostaje u kelnera, który sam decyduje, czy chce podzielić się ze swoim pomocnikiem lub barmanem, który znacząco wspomógł go w trakcie serwisu. Innym zwyczajem jest zsumowanie wszystkich napiwków całego zespołu i podział (niekoniecznie równy) między wszystkich kelnerów i ewentualnie barmanów. 

Tak się dzieje głównie w sytuacjach, kiedy nie ma podziału na rewiry, a praca jest zespołowa. Kolejnym sposobem na podział napiwków jest odgórnie narzucony przykaz dzielenia się ze wszystkimi pracownikami, którzy mieli wpływ na sprzedaż, a więc również z kolegami z zaplecza kuchennego. W każdym przypadku należy przygotować się na niezadowolenie pracowników, dlatego wskazane jest, by przed podjęciem decyzji dobrze zweryfikować panujące w okolicy zwyczaje oraz zachowania gości. Dzięki temu można wypracować najlepszy system. Czyli taki, który jest najsprawiedliwszy dla wszystkich stron. Jego ustalenie to jedyny obowiązek restauratora w przypadku wręczania napiwków bezpośrednio obsłudze. Inaczej wygląda sprawa, kiedy napiwki są płacone kartą. 

Napiwek przy płatności kartą

Napiwek budzi w naszym kraju wiele emocji zarówno po stronie gości, jak i obsługi lokalu gastronomicznego. Choć to może wydawać się niektórym osobom zaskakujące, wielu Polaków nie poczuwa się do obowiązku, by wynagradzać dodatkowo kelnerów za zjedzony i zapłacony posiłek. Uważają, że jak każdy otrzymują oni swoje pensje i na tym temat zamykają. O tym zjawisku nie będziemy dzisiaj pisać, ponieważ to bardziej temat do rozważań natury historycznej i socjologicznej. Jak wiadomo, u naszych zachodnich sąsiadów i w Stanach Zjednoczonych wręczanie tipów jest powszechnie aprobowane i naturalne. Rzecz jasna także w Polsce spora grupa klientów restauracji i kawiarni zostawia napiwek obsłudze w podziękowaniu na dobry serwis i miło spędzony czas.

Do niedawna sprawa wyglądała standardowo: gość za swoje zamówienie płacił gotówką i tę także wręczał kelnerowi w formie napiwku. Ale nastała doba rozpowszechnienia płatności elektronicznej, a wraz z nią nowe w gastronomii zjawisko: napiwek przy płatności kartą. Zastanowimy się razem, jak należy go wręczyć, czy jest opodatkowany, czy należy odprowadzić od niego VAT i jak wygląda kwestia składek ZUS, w sytuacji, kiedy zostanie on wypłacony pracownikom. 

Jak dać napiwek, płacąc kartą?

Przede wszystkim warto zacząć od zapytania kelnera, czy w ogóle istnieje możliwość wręczenia napiwku, płacąc kartą. W wielu lokalach terminale płatnicze są wyposażone w taką funkcję, co znacznie ułatwia sprawę, kiedy gość nie ma gotówki. Teraz wystarczy określić kwotę, jaką chce się przekazać za obsługę lub poprosić o doliczenie określonego procentu, np. popularnego 10%. Płatność z karty zejdzie podczas dokonywania jednej transakcji, a już po stronie restauratora leży odpowiednie potraktowanie tych dodatkowych pieniędzy. Czy trafią do kelnera? W sumie powinny, choć trzeba wiedzieć, że napiwki podlegają opodatkowaniu i pracownik dostanie z całą pewnością kwotę znacznie niższą niż została ściągnięta z konta gościa. 

Czy zatem lepiej wręczać gotówkę? Dla pracowników jest to oczywiście forma znacznie wygodniejsza. Po pierwsze mają pieniądze od razu w ręku, a po drugie mogą podjąć ryzyko i nie zgłaszać ich fiskusowi. Choć dla porządku przypomnijmy, że należy je zgłaszać jako „przychód z innych źródeł”. Nie mniej jednak napiwki płacone kartą są wygodną opcją dla gości, a przecież o ich komfort w prowadzeniu działalności gastronomicznej przede wszystkim chodzi.

Podatek od napiwków. Jak opodatkować napiwek?

Czy na restauratorze spoczywa obowiązek płacenia podatku od otrzymanych na rzecz pracowników napiwków? Niestety… tak. Bez względu na to, czy zostały przekazane za pośrednictwem płatności kartą czy gotówką – jeśli są choć przez chwilę w dyspozycji właściciela – musi odprowadzić podatek. Jak to działa? Otóż wszelkie kwoty z napiwków muszą być zaliczone jako przychód ze stosunku pracy. I co ważne – napiwki są opodatkowane na takich samych zasadach, jak wynagrodzenie za wykonaną pracę. Do obowiązku pracodawcy należy zatem pobranie zaliczek na podatek, a następnie przekazanie pracownikom imiennej, pełnej informacji na formularzu PIT-11.

Czy napiwek podlega opodatkowaniu podatkiem VAT?

Tak i nie. Jeśli napiwek został wręczony bezpośrednio pracownikowi – nie płaci on podatku VAT. Inaczej wygląda sprawa, kiedy napiwek zapłacono kartą lub został (zgodnie z wewnętrzną polityką firmy) wliczony do rachunku i pojawia się jako osobna pozycja na paragonie fiskalnym. Wówczas napiwki wchodzą w obrót gospodarczy i tym samym stają się podstawą do opodatkowania. Jak nietrudno się domyślić, kelner który otrzymuje napiwek z karty – de facto dostaje znacznie mniejszą kwotę, niż pierwotnie przekazał mu gość. Takie są jednak realia podatkowe. 

Czy od napiwku wypłacanemu pracownikowi należy odprowadzić składki ZUS?

I znowu należy rozgraniczyć pytanie na dwie możliwe sytuacje. W pierwszym przypadku, kiedy napiwek trafia bezpośrednio do pracownika, pracodawca nie ma obowiązku ani odprowadzać od tych kwot podatku, ani składek ZUS. W drugim przypadku, kiedy napiwki są na przykład płacone kartą – należy je zgodnie z obowiązującymi w danym okresie przepisami oskładkować. Dlaczego? Po zgodnie z literą prawa (przepisy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który jest osiągany u pracodawcy z tytułu zatrudnienia) podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne stanowi przychód. A napiwek jest w tej sytuacji jedną ze składowych przychodu, ponieważ przechodzi przez pracodawcę zanim trafi do pracownika. Najprościej to ujmując – napiwek zapłacony kartą staje się częścią wynagrodzenia pracownika i w takiej sytuacji podlega tak opodatkowaniu, jak i obowiązkowi odprowadzenia składek na ZUS. I tylko przy przestrzeganiu tych wytycznych napiwki płacone kartą są jak najbardziej legalne. Pytanie tylko, czy opłacają się samym pracownikom? 

Masz jakieś pytania, dotyczące prowadzenia lokalu gastronomicznego? Poster POS dzieli się cenną wiedzą, jak budować i rozwijać dochodowy biznes w tej branży. Poster POS to darmowe lekcje o tematyce gastronomicznej oraz wielofunkcyjne oprogramowanie na tablecie. 


Zaloguj się do Poster

Zapomniałeś nazwy swojej subdomeny w Poster?